Groencertificaten en garanties van oorsprong: wat betaal je eigenlijk?

"100% groene stroom" staat op bijna elke leverancierswebsite. Maar wat betekent dat precies, en waarom lijkt haast elke leverancier dit te kunnen beloven, ongeacht waar hun stroom vandaan komt?

Wat is een garantie van oorsprong?

Een garantie van oorsprong (GvO) is een certificaat dat bevestigt dat een bepaalde hoeveelheid elektriciteit ergens, ooit, hernieuwbaar werd opgewekt (bv. via wind- of zonne-energie). Leveranciers kopen deze certificaten om hun eigen leveringsmix "groen" te labelen, ook al komt de fysieke stroom die bij jou thuiskomt via het gedeelde net, gemengd met alle andere bronnen.

Waarom dit soms als "greenwashing" bestempeld wordt

Omdat garanties van oorsprong los verhandelbaar zijn van de fysieke stroom, kan een leverancier in theorie fossiele stroom leveren en toch "100% groen" claimen, zolang hij evenveel certificaten aankoopt. Dat is niet illegaal — het is hoe het Europese systeem werkt — maar het verklaart waarom de term minder hard is dan ze klinkt.

Wat betekent dit voor jouw factuur?

De kost van deze certificaten wordt doorgerekend in de energiecomponent van je factuur. Daarnaast betaalt elke afnemer, ongeacht leverancier, via de nettarieven mee aan de subsidiëring van groenestroomproductie in Vlaanderen (via de zogenaamde groenestroomcertificaten-verplichting van netbeheerders).

Maakt het dan iets uit welke leverancier je kiest voor "hoe groen" je stroom is?

Beperkt, voor de fysieke stroom zelf — die is sowieso gemengd op het net. Wat wel verschilt: sommige leveranciers investeren zelf rechtstreeks in nieuwe hernieuwbare productiecapaciteit (extra windmolens, zonneparken) in plaats van enkel bestaande certificaten aan te kopen. Dat onderscheid vind je zelden prominent op de website, maar wel terug in het jaarverslag of duurzaamheidsrapport van een leverancier.